Madrid, 23–27 oktober 2026
Op het ESMO Congress 2026 kwamen oncologen, onderzoekers, zorgverleners en patiëntenvertegenwoordigers samen om de nieuwste vooruitgang in de behandeling en zorg van kanker te bespreken.
ALK Positive Belgium was vertegenwoordigd op het congres en volgde wetenschappelijke sessies over doelgerichte therapieën, kankervaccins, behandelingsgerelateerde toxiciteit en opkomende technologieën, naast gesprekken over toegang tot behandeling, gezondheidsdata, ongelijkheid en patiëntenparticipatie.
Voor mensen die leven met ALK-positieve longkanker vielen er een aantal thema’s op.
1. Langere ziektecontrole brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee
De langetermijnresultaten van de fase III-studie CROWN tonen nog altijd de aanzienlijke vooruitgang die met doelgerichte therapieën is geboekt.
Na zeven jaar was het geschatte percentage progressievrije overleving 55% bij patiënten die eerstelijnsbehandeling met lorlatinib kregen, tegenover 3% met crizotinib. De mediane progressievrije overleving was in de lorlatinibgroep nog niet bereikt.
Deze resultaten, die voor het eerst op ASCO 2026 werden gepresenteerd en daarna op ESMO besproken, zijn een belangrijke ontwikkeling in de behandeling van gevorderde ALK-positieve longkanker.
Maar langere ziektecontrole verandert ook het gesprek over kankerzorg.
Patiënten kunnen vele jaren in behandeling blijven, met aanhoudende bijwerkingen en met nood aan langdurige opvolging en ondersteuning. Het beheersen van behandelingsgerelateerde toxiciteit wordt daardoor steeds belangrijker.
2. Verdraagbaarheid van de behandeling is even belangrijk als werkzaamheid op lange termijn
Sessies over het beheer van nieuwe therapieën benadrukten hoe belangrijk het is om behandelingsgerelateerde bijwerkingen vroeg te herkennen en aan te pakken.
Lorlatinib kan gepaard gaan met een hoog cholesterol- en triglyceridengehalte, oedeem, gewichtstoename, perifere neuropathie en cognitieve of stemmingsgerelateerde effecten. Die kunnen een invloed hebben op dagelijkse activiteiten, werk, relaties en levenskwaliteit.
In de zevenjaarsanalyse van CROWN had ongeveer 34% van de patiënten die lorlatinib kregen een dosisverlaging nodig.
Exploratieve analyses toonden geen slechtere progressievrije overleving bij patiënten met een verlaagde dosis, al bewijzen die bevindingen niet dat elke dosisverlaging de werkzaamheid behoudt.
Dat ondersteunt een belangrijk principe: de behandeling moet actief worden opgevolgd en bijgestuurd, zodat patiënten op een werkzame therapie kunnen blijven met een aanvaardbare levenskwaliteit.
Patiënten moeten zich vrij voelen om bijwerkingen open te bespreken met hun oncologisch team, ook symptomen die klinisch niet bijzonder ernstig lijken maar het dagelijks leven sterk beïnvloeden.
3. Nieuwe ALK-behandelingen zijn in ontwikkeling
Een ander belangrijk onderwerp was de ontwikkeling van behandelingen die resistentie tegen bestaande ALK-tyrosinekinaseremmers moeten aanpakken.
Neladalkib, een experimentele ALK-remmer van de vierde generatie, is ontworpen om ALK te remmen en tegelijk de activiteit tegen bepaalde andere eiwitten, waaronder TRK, te beperken. Klinische gegevens wijzen op een ander bijwerkingenprofiel dan bij bestaande behandelingen, al blijven verhoogde leverenzymen een belangrijk aandachtspunt.
TRI-611 is een andere therapeutische benadering. In plaats van de ALK-activiteit alleen te remmen, is het ontworpen om de afbraak van het ALK-fusie-eiwit zelf te bevorderen.
Preklinische bevindingen toonden activiteit tegen verschillende ALK-resistentiemutaties, ook in modellen van intracraniële ziekte. Een klinische fase I/II-studie onderzoekt nu de veiligheid, dosering en antitumoractiviteit bij patiënten.
Deze ontwikkelingen zijn bemoedigend, in het bijzonder voor patiënten die resistentie ontwikkelen tegen de huidig beschikbare behandelingen.
4. Kankervaccins: een opkomend domein om te volgen
Therapeutische kankervaccins waren een ander prominent onderwerp op ESMO 2026.
In tegenstelling tot vaccins die infecties voorkomen, willen therapeutische kankervaccins een immuunreactie opwekken tegen een bestaande kanker.
De ARCHER-studie onderzoekt een ALK-peptidevaccin dat is ontworpen om immuunreacties op te wekken tegen veelvoorkomende ALK-resistentiemutaties. Eerste resultaten bij mensen toonden door het vaccin opgewekte T-celresponsen bij een meerderheid van de evalueerbare deelnemers.
Andere benaderingen in onderzoek zijn onder meer mRNA-vaccins zoals BNT116 bij niet-kleincellige longkanker, en gepersonaliseerde vaccins die gericht zijn op tumorspecifieke neoantigenen.
Positieve fase III-resultaten met een gepersonaliseerd mRNA-vaccin bij melanoom waren een belangrijke ontwikkeling op ESMO. Die bevindingen kunnen echter niet automatisch worden doorgetrokken naar longkanker of ALK-positieve ziekte.
Voor ALK-positieve longkanker blijft de klinische waarde van therapeutische vaccinatie een open onderzoeksvraag.
5. Levenskwaliteit moet centraal blijven staan in de kankerzorg
Gesprekken over ondersteunende zorg benadrukten opnieuw hoe belangrijk het is om de bredere effecten van kanker en de behandeling ervan aan te pakken.
Daartoe behoren lichamelijk functioneren, vermoeidheid, metabole veranderingen, neurologische klachten en de gevolgen van de behandeling op lange termijn.
Beweging, revalidatie en andere ondersteunende interventies kunnen een belangrijke rol spelen, aangepast aan de medische situatie en de mogelijkheden van elke patiënt.
Naarmate meer mensen langer leven met gevorderde kanker, mag levenskwaliteit niet als ondergeschikt aan ziektecontrole worden beschouwd.
We moeten niet alleen begrijpen hoe lang behandelingen werken, maar ook hoe patiënten leven terwijl ze die behandelingen krijgen.
6. Innovatie moet leiden tot billijke toegang
Wetenschappelijke ontwikkelingen betekenen pas iets wanneer patiënten er baat bij kunnen hebben.
Naast de wetenschappelijke sessies besteedde ESMO aandacht aan ongelijkheid in de kankerzorg, toegang tot innovatieve therapieën, de complexiteit van precisieoncologie en de ethische verantwoordelijkheden rond klinische studies.
Deze thema’s zijn bijzonder relevant bij moleculair gedefinieerde kankers zoals ALK-positieve longkanker, waar tijdige moleculaire testing, toegang tot gespecialiseerde expertise en mogelijkheden om aan klinische studies deel te nemen de behandelopties kunnen bepalen.
De gesprekken benadrukten ook hoe belangrijk het is om te plannen wat er gebeurt wanneer een klinische studie eindigt, vooral voor deelnemers die baat blijven hebben bij een experimentele behandeling.
De beschikbaarheid van innovatieve behandelingen mag niet uitsluitend afhangen van waar een patiënt woont of welke zorginstelling hij of zij bezoekt.
7. Gezondheidsdata en betekenisvolle patiëntenparticipatie
Sessies over de Europese gezondheidsgegevensruimte (European Health Data Space, EHDS) onderzochten hoe gezondheidsinformatie toegankelijk gemaakt en op verantwoorde wijze hergebruikt kan worden om zorg, onderzoek en gezondheidsbeleid in heel Europa te verbeteren.
Voor zeldzame moleculaire subgroepen zoals ALK-positieve longkanker kan het koppelen van klinische en moleculaire data van hoge kwaliteit onderzoekers helpen om behandelresultaten, resistentie en de ervaringen van patiënten buiten klinische studies beter te begrijpen.
Maar patiëntenparticipatie moet verder gaan dan het aanleveren van data.
Patiënten en patiëntenorganisaties moeten betekenisvol deelnemen aan beslissingen over datagovernance, onderzoeksprioriteiten, transparantie en de manier waarop onderzoeksresultaten worden vertaald naar betere zorg.
Dat vraagt om vroege betrokkenheid, gepaste ondersteuning en duidelijke verantwoording over hoe met de inbreng van patiënten wordt omgegaan.
Vooruitblikken na ESMO 2026
Het congres onderstreepte hoe snel de oncologie blijft evolueren.
Voor ALK-positieve longkanker geven de langetermijnresultaten van doelgerichte therapie reële redenen tot optimisme, terwijl nieuwe behandelingen en immunotherapie belangrijke onderzoeksmogelijkheden bieden.
Tegelijk blijven er belangrijke vragen over resistentie, verdraagbaarheid van de behandeling, levenskwaliteit op lange termijn en billijke toegang tot innovatie.
ALK Positive Belgium blijft deze ontwikkelingen volgen, betrouwbare informatie delen met de patiëntengemeenschap en pleiten voor betekenisvolle patiëntenparticipatie in onderzoek en gezondheidszorgbeslissingen.
Want vooruitgang in de behandeling van kanker moet ook vooruitgang in het leven van patiënten betekenen.